Odznaczenie Pro Ecclesia et Pontifice otrzymał Mirosław Zeidler, który przez kilkadziesiąt lat angażował się w ratowanie i przywracanie zabytkowego wyposażenia gdańskiej Bazyliki Mariackiej. Uroczystość wręczenia jednego z najwyższych papieskich odznaczeń dla osób świeckich odbyła się w Kaplicy Królewskiej.
Odznaczenie przyznane przez papieża Leona XIV było wyrazem uznania za jego wieloletnią działalność na rzecz Kościoła, a szczególnie zaangażowanie w odbudowę i przywracanie dawnej świetności Bazylice Mariackiej. W uroczystości uczestniczyli bliscy odznaczonego, przedstawiciele środowiska konserwatorskiego oraz damy i kawalerowie Orderu Świętego Stanisława, którzy przybyli z różnych stron Polski.
- To miejsce, ta kaplica, dzisiaj staje się miejscem szczególnego spotkania - mówił na początku uroczystości ks. Ireneusz Bradtke, proboszcz Bazyliki Mariackiej. Przypomniał, że Kaplica Królewska została ufundowana przez króla Jana III Sobieskiego oraz prymasa Andrzeja Olszowskiego, którzy chcieli wesprzeć katolików żyjących w zdominowanym przez luteranizm Gdańsku. Kamień węgielny pod budowę świątyni położono 21 lipca 1678 roku, jej poświęcenie odbyło się 12 stycznia 1683 roku, a konsekracja - 14 października 1685 roku. Głównym patronem kaplicy jest Duch Święty, a współpatronami św. Andrzej Apostoł i św. Jan Chrzciciel.
Medal Pro Ecclesia et Pontifice dla Mirosława Zeidlera - występ.
Gość Gdański
Przed wręczeniem odznaczenia proboszcz przybliżył sylwetkę uhonorowanego i jego zasługi. Mirosław Zeidler, urodzony 5 listopada 1946 roku w Warszawie, jest absolwentem Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz podyplomowego Studium Urbanistyki Instytutu Architektury i Urbanistyki Politechniki Gdańskiej. Przez wiele lat jego zawodowa i społeczna aktywność była związana z ochroną zabytków, a szczególne miejsce w tej działalności zajęła gdańska Bazylika Mariacka.
- Na przestrzeni ostatnich 50 lat pan Mirosław wpisał się złotymi zgłoskami w przywracanie świątyni Mariackiej i jej bezcennego wyposażenia - podkreślał ks. Bradtke. Przypomniał, że po zniszczeniach II wojny światowej kościół został podniesiony z ruin, jednak jego wnętrze przez długi czas pozostawało niemal puste. Odbudowa murów była dopiero początkiem przywracania świątyni jej dawnego charakteru. Potrzebne były także starania o odzyskanie zabytków, które w czasie wojny i w kolejnych latach trafiły do muzeów, składnic konserwatorskich oraz za granicę.
Właśnie w tych działaniach szczególnie zasłużył się Mirosław Zeidler. Dzięki jego determinacji i odwadze, także w okresie, gdy pełnił funkcję wojewódzkiego konserwatora zabytków, do wnętrza Bazyliki Mariackiej powracały bezcenne gotyckie ołtarze, rzeźby, obrazy i inne elementy historycznego wyposażenia. Część z nich udało się odzyskać z polskich muzeów i składnic konserwatorskich, inne wróciły z zagranicy, przede wszystkim z Niemiec.
Medal Pro Ecclesia et Pontifice dla Mirosława Zeidlera - ks. Ireneusz Bradtke.
Gość Gdański
Był również jednym z inicjatorów odbudowy wielkich organów w Bazylice Mariackiej. Instrument powstał w oparciu o prospekt pochodzący z kościoła św. Jana w Gdańsku. Jak przypomniał proboszcz, w latach 80. XX wieku sądzono, że oryginalny prospekt wielkich organów mariackich został bezpowrotnie utracony. Przywracanie wyposażenia świątyni wymagało więc nie tylko wiedzy konserwatorskiej, ale również odwagi, konsekwencji i umiejętności podejmowania działań w skomplikowanych realiach ówczesnej rzeczywistości.
- Dzięki jego aktywności i odwadze bazylika na powrót stała się nie tylko wyjątkową budowlą, ale również miejscem, w którym na swoim miejscu znajdują się bezcenne gotyckie ołtarze - mówił ks. Bradtke. To właśnie te zasługi skłoniły go do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie Mirosławowi Zeidlerowi papieskiego odznaczenia. Prośbę skierował do metropolity gdańskiego, a abp Tadeusz Wojda przekazał ją następnie do Stolicy Apostolskiej.
Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice, czyli "Dla Kościoła i Papieża", należy do najważniejszych odznaczeń Stolicy Apostolskiej przyznawanych osobom świeckim. Ustanowił go papież Leon XIII 17 lipca 1888 roku, z okazji 50. rocznicy swoich święceń kapłańskich. Wyróżnienie jest przyznawane w uznaniu szczególnych zasług i zaangażowania w życie Kościoła, na wniosek biskupa diecezjalnego.
Abp Tadeusz Wojda podkreślił, że z uznaniem przyjął prośbę proboszcza Bazyliki Mariackiej i niezwłocznie skierował ją do papieża. Odpowiedź z Watykanu była pozytywna, a metropolita mógł osobiście wręczyć odznaczenie. - Cieszę się, że mogę wręczyć go człowiekowi, który tak wiele dobra uczynił dla naszej Bazyliki Mariackiej - mówił. Dodał, że liczy na dalszą współpracę z odznaczonym, aby kolejne elementy zabytkowego wyposażenia mogły powrócić do gdańskiej świątyni.
W odczytanym podczas uroczystości dokumencie papież Leon XIV przekazał odznaczenie Mirosławowi Zeidlerowi, doceniając jego wyjątkowe zasługi. Krzyż i dyplom stały się widzialnym znakiem wdzięczności Kościoła za wieloletnią pracę, której efekty można oglądać w jednym z najważniejszych zabytków Gdańska.
Odbierając wyróżnienie, Mirosław Zeidler podkreślił, że traktuje je nie tylko jako osobiste uhonorowanie, ale również jako wyraz uznania dla wszystkich osób, z którymi przez lata współpracował na rzecz ochrony zabytków. Wspomniał przyjaciół, konserwatorów, przedsiębiorców i ludzi zaangażowanych w ratowanie dziedzictwa. Zwrócił uwagę, że wspólna troska o zabytki pozwala przekraczać podziały i buduje poczucie odpowiedzialności za dobro, które nie należy wyłącznie do jednej osoby czy środowiska.
Medal Pro Ecclesia et Pontifice dla Mirosława Zeidlera.
Gość Gdański
- Jesteśmy dziedzicami dziedzictwa - mówił. W jego refleksji szczególne miejsce zajęły wartości takie jak Polska, ojczyzna i wolność, ale także europejska tradycja zakorzeniona w kulturze judeochrześcijańskiej. Przypomniał o tragicznych doświadczeniach XX wieku i nawiązał do współczesnych konfliktów zbrojnych. Podkreślił, że wspólne dziedzictwo powinno być czynnikiem jednoczącym, a nie powodem do sporów. - Nie mówimy: to twoje, to moje, tylko: to nasze dziedzictwo - zaznaczył.
Odznaczony dedykował papieski krzyż swoim rodzicom, Janinie i Jerzemu, podkreślając ich wpływ na własne życie i wybory. Wspominał rodzinne tradycje, patriotyczne korzenie oraz zgodę ojca na jego zaangażowanie w działalność publiczną w czasach PRL. Jak zaznaczył, właśnie ta aktywność umożliwiła mu podejmowanie działań, które przyczyniły się do powrotu zabytków z muzeów do kościoła. Wspomniał również o trudnych i nieoczywistych decyzjach, jakie trzeba było wówczas podejmować, by ratować kościelne dziedzictwo.
Uroczystość w Kaplicy Królewskiej była nie tylko momentem wręczenia papieskiego odznaczenia. Stała się także okazją do przypomnienia historii odbudowy Bazyliki Mariackiej i ludzi, którzy przez dziesięciolecia przyczyniali się do odzyskiwania jej artystycznego i historycznego bogactwa.
Archidiecezja Gdańska