Ks. dr Dariusz Doburzyński podkreślał, że Camino de Santiago nie jest przede wszystkim trasą prowadzącą do Hiszpanii, ale drogą prowadzącą w głąb samego człowieka. Jarmarczne Gadanie 5.0 - ks. Adam JeszkaJarmarczne Gadanie 5.0 - ks. dr Dariusz DoburzyńskiJarmarczne Gadanie 5.0 - Bazylika Mariacka w Gdańsku

Choć Jarmark św. Dominika kojarzy się przede wszystkim z handlem i wydarzeniami kulturalnymi, już po raz piąty jego częścią jest także "Jarmarczne Gadanie" - cykl otwartych spotkań organizowanych przez Bazylikę Mariacką w Gdańsku.

W każdą sobotę, przez cztery tygodnie trwania jarmarku, w Sali Multimedialnej przy Bazylice Mariackiej w Gdańsku odbywają się rozmowy z ludźmi nauki, kultury i Kościoła, którzy z różnych perspektyw podejmują temat poszukiwania Boga, sensu życia i miejsca wiary we współczesnym świecie. Tegoroczna edycja została wzbogacona o zwiedzanie bazyliki, podczas którego uczestnicy mogą odkrywać jej najcenniejsze zabytki w nawiązaniu do poruszanych podczas wykładów tematów.

Jarmarczne Gadanie 5.0 - ks. Adam Jeszka
Justyna Liptak /Foto Gość

Jak wyjaśnia ks. Adam Jeszka, koordynator "Jarmarcznego Gadania", inspiracją dla tego przedsięwzięcia były słowa św. Grzegorza z Nazjanzu, który już w IV wieku z podziwem pisał o ludziach prowadzących na miejskich placach i targowiskach rozmowy o najważniejszych prawdach wiary.

- Święty Grzegorz z Nazjanzu zachwycał się tym, że ludzie na rynku i jarmarkach rozmawiali o rzeczach najważniejszych - o naturze Jezusa Chrystusa czy tajemnicy Trójcy Świętej. To stało się dla nas inspiracją pięć lat temu, aby zaprosić gdańszczan i turystów do Bazyliki Mariackiej i wspólnie zastanowić się nad tym, co w życiu naprawdę ważne - jaki jest jego cel i dokąd zmierzamy - mówi ks. Jeszka.

Jak podkreśla, cykl od początku realizuje bliską św. Janowi Pawłowi II ideę harmonii wiary i rozumu. - Zapraszamy przedstawicieli różnych dziedzin - ludzi pogranicza nauki i wiary - aby dzielili się swoim doświadczeniem poszukiwania Boga. Odpowiedź mieszkańców Gdańska i turystów jest bardzo dobra, a spotkania cieszą się dużą popularnością. Wiara i rozum służą przecież temu, by szukać prawdy, zachwycać się nią i odnajdywać głębszy sens naszego życia - zaznacza.

Tegoroczny program łączy wykłady z odkrywaniem przestrzeni Bazyliki Mariackiej. Po spotkaniach uczestnicy będą mogli zajrzeć do miejsc na co dzień niedostępnych lub spojrzeć na znane zabytki w nowym kontekście. Ks. dr Leszek Jażdżewski opowie o ks. Józefie Zatorze-Przytockim, a okazją do tego będzie zwiedzanie zakrystii. Dr hab. Katarzyna Parzych-Blakiewicz przybliży tajemnicę Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy głównym ołtarzu autorstwa Michała z Augsburga, natomiast neuronaukowiec dr hab. Michał Kucewicz, mówiąc o czasie i przemijaniu, zaprosi uczestników do refleksji przy odrestaurowanym średniowiecznym zegarze astronomicznym.

Jarmarczne Gadanie 5.0 - ks. dr Dariusz Doburzyński
Justyna Liptak /Foto Gość

- Jarmark nie był kiedyś wyłącznie przestrzenią handlu. Był przede wszystkim miejscem spotkania i rozmowy. Chcemy, aby również dziś, pośród zgiełku i pośpiechu, znalazła się chwila na zatrzymanie, ucieczkę od przebodźcowania i doświadczenie tajemnicy nieba - podsumowuje ks. Adam.

Pierwszym gościem tegorocznego "Jarmarcznego Gadania" był ks. dr Dariusz Doburzyński - doktor teologii, wieloletni pielgrzym szlaków św. Jakuba i autor publikacji poświęconych Camino de Santiago. W wykładzie zatytułowanym "Wędrówką jest życie człowieka" przekonywał, że pielgrzymowanie nie jest przede wszystkim pokonywaniem kolejnych kilometrów, lecz drogą prowadzącą do wnętrza człowieka.

Ks. Doburzyński podkreślał, że camino de Santiago nie jest przede wszystkim trasą prowadzącą do Hiszpanii, ale drogą prowadzącą w głąb samego człowieka. - Najistotniejsze camino to tak naprawdę droga do głębi serca - mówił. Zwrócił uwagę, że europejska tradycja pielgrzymowania od wieków opierała się na indywidualnej wędrówce, podczas gdy charakterystyczne dla Polski wielkie pielgrzymki grupowe są na tle świata zjawiskiem wyjątkowym. Jak przyznał, zagraniczni pielgrzymi często z niedowierzaniem słuchają opowieści o setkach tysięcy Polaków, którzy każdego roku pieszo wędrują na Jasną Górę w dużej, zorganizowanej grupie.

Kapłan przekonywał, że prawdziwe znaczenie camino nie tkwi w liczbie przebytych kilometrów, ani w zdobywaniu kolejnych pieczątek w pielgrzymim paszporcie. To doświadczenie prostoty, spotkania z drugim człowiekiem i odkrywania, że nawet zupełnie obcy ludzie potrafią stać się wspólnotą. Wspominał sytuację z jednego ze schronisk, gdy pielgrzymi z różnych krajów zaprosili go do wspólnego posiłku. - Jesteśmy pielgrzymami? Idziemy razem? To chodź - usłyszał od kanadyjskiego towarzysza drogi. Jak podkreślał, właśnie takie chwile najlepiej pokazują istotę camino.

Prelegent zauważył również, że współczesny świat coraz częściej sprowadza camino do atrakcji turystycznej. Mówił o przewożonych samochodami plecakach, coraz większych udogodnieniach i wygodzie, która nie zawsze pomaga w przeżyciu pielgrzymki. Jego zdaniem trud, zmęczenie i rezygnacja z komfortu nie są przeszkodą, lecz ważnym elementem drogi. To właśnie one uczą pokory, cierpliwości i wdzięczności za najprostsze rzeczy.

Jednym z najważniejszych wątków wystąpienia była refleksja nad tym, kim jest człowiek wierzący. Odwołując się do myśli filozofa Zygmunta Baumana, ks. Doburzyński przypomniał, że współczesność proponuje człowiekowi rolę spacerowicza, turysty, włóczęgi czy gracza. Chrześcijaństwo wskazuje jednak inną perspektywę. - Całe nasze życie jest ukierunkowane na pewien cel. Skoro jestem chrześcijaninem, mogę powiedzieć: jestem pielgrzymem - mówił. Jak podkreślał, Pismo Święte nieustannie przypomina, że człowiek jest w drodze, a ziemskie życie jest jedynie etapem prowadzącym do celu.

Jarmarczne Gadanie 5.0 - Bazylika Mariacka w Gdańsku
Justyna Liptak /Foto Gość

Kapłan opowiadał także o swoich badaniach nad teologią pielgrzymowania. Zwrócił uwagę, że w dokumentach Kościoła pielgrzymka często określana jest jedynie jako przejaw pobożności ludowej, podczas gdy jego zdaniem jest ona czymś znacznie głębszym. Wskazywał, że doświadczenie pielgrzymowania tworzą konkretne elementy: droga, sanktuarium jako cel, wspólnota, trud, zachwyt nad pięknem świata i czas refleksji. Dopiero razem stają się one przestrzenią spotkania człowieka z Bogiem i prowadzą do wewnętrznej przemiany.

Dzieląc się własnym doświadczeniem, jedynie krótko przypomniał, że z camino związany jest od 2005 roku. Przeszedł najważniejsze szlaki św. Jakuba, a w Roku Świętym 2010 wyruszył pieszo spod szczecińskiej katedry św. Jakuba aż do Santiago de Compostela. Dziś angażuje się nie tylko w popularyzację camino, ale także w rozwój polskiego duszpasterstwa pielgrzymów w Santiago oraz badania naukowe poświęcone teologii pielgrzymowania.

Ks. Doburzyński zwrócił uwagę, że wraz z rosnącą popularnością camino pojawia się potrzeba większej obecności duszpasterstwa w Santiago de Compostela. Jak mówił, od ubiegłego roku w mieście działa polska inicjatywa, w ramach której kapłani i świeccy wolontariusze posługują pielgrzymom, sprawując Eucharystię i umożliwiając skorzystanie z sakramentu pokuty w ojczystym języku.

- Chcemy, żeby camino było drogą chrześcijanina. Dlatego już drugi rok organizujemy Msze św. i spowiedź po polsku w Santiago - mówił prelegent. Jak wyjaśnił, przez kolejne tygodnie sezonu jeden polski kapłan oraz dwoje świeckich wolontariuszy pełnią posługę w miejscu, przez które każdego dnia przechodzą tysiące pielgrzymów odbierających tzw. compostelę. Po Eucharystii organizowane są również spotkania, podczas których uczestnicy mogą podzielić się swoim doświadczeniem drogi.

Opowiadał również o inicjatywach, które narodziły się wokół camino. Jedną z nich są pielgrzymki dla osób niewidomych i słabowidzących. Pomysł zrodził się właśnie w Santiago z inicjatywy Polaków, a pierwsza grupa przeszła szlak w tym roku. Uczestnicy mogli nie tylko dotrzeć do celu i odebrać compostelę, ale również poznawać zabytki poprzez dotyk, a duchową opiekę nad kolejną wyprawą ma sprawować niewidomy kapłan.

Wykład znalazł swoje przedłużenie we wnętrzu Bazyliki Mariackiej. Uczestnicy przeszli do Kaplicy św. Jakuba, zwanej Kaplicą Winterfeldów, gdzie ks. Adam Jeszka opowiedział o obecnych tam śladach kultu apostoła. W średniowiecznej kaplicy można podziwiać XV-wieczny fresk przedstawiający św. Jakuba oraz gotycki ołtarz jemu poświęcony. Motywy muszli pielgrzymiej przypominają, że już przed wiekami Gdańsk był związany z europejską tradycją pielgrzymowania do Santiago de Compostela.

Program "Jarmacznego Gadania" 2026

• 1 sierpnia - dr hab. Michał Kucewicz - "Czas zamknięty w średniowiecznej szafie";
• 8 sierpnia - ks. Tomasz Jażdżewski - "Fascynująca historia »żołnierza Kościoła«" – ks. Józef Zator-Przytocki
• 15 sierpnia - dr hab. Katarzyna Parzych-Blakiewicz - "Tajemnica Wniebowizięcia"

Rozpoczęcie o gosz.18 w Sali Multimedialnej przy Bazylice Mariackiej w Gdańsku. Wstęp wolny.